Ochrona powietrza w wojewódzkim programie

28 września Sejmik województwa małopolskiego przyjął nowy „Program ochrony powietrza dla województwa małopolskiego”. Program przynosi dodatkowe wymogi, obowiązki i ograniczenia dla miast i gmin, zwłaszcza w czasie występowania podwyższonych stężeń zanieczyszczeń w okresie grzewczym.

Głównym zadaniem programu jest poprawa jakości powietrza w jak najkrótszym czasie. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE, wydanym ze względu na przekroczenia norm jakości powietrza w Polsce, działania te muszą być adekwatne do poziomu zanieczyszczeń i mają jak najszybciej doprowadzić do osiągnięcia poziomów dopuszczalnych. Ilość szkodliwych substancji w powietrzu w dalszym ciągu przekracza dopuszczalne poziomy na terenie całego województwa. Według założeń programu, już w 2023 roku ma zostać spełniona norma zawartości pyłów w atmosferze, natomiast w 2026 docelową normę ma spełniać emisja rakotwórczego benzo(a)pirenu.

Program przynosi też nowe obowiązki dla miast i gmin. Są to m.in.:
- przeprowadzania kontroli palenisk w ciągu 12 godzin od zgłoszenia podejrzenia nieprawidłowości (np. spalania odpadów);
- przeznaczenie 1% dochodów własnych gminy na działania związane z ochroną powietrza;
- zatrudnienie przez wszystkie gminy ekodoradców;
- zidentyfikowanie i zinwentaryzowanie wszystkich pieców na terenie gminy;
- konieczność zintensyfikowania zmiany ogrzewania na ekologiczne;

W przypadku ogłoszenia tzw. alarmu smogowego mają być stosowane m.in. zakazy ruchu pojazdów w niektórych strefach, zakazy palenia w kominkach, ograniczenia wychodzenia na zewnątrz dotyczące zwłaszcza uczniów i przedszkolaków.

- Te nowe obowiązki i zakazy zawarte w programie z pewnością przyczynią się do poprawy jakości powietrza, nie tylko w Tarnowie (gdzie jakość powietrza nie jest najgorsza), ale także w gminach sąsiednich i tych bardzie odległych, z których zanieczyszczenia przemieszczają się w kierunku naszego miasta – komentuje Marek Kaczanowski, dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Tarnowa.

Aby jednak zrealizowano założenia programu, należy podjąć szereg nowych działań, które wymagają większego zaangażowania samorządów w pomoc mieszkańcom. M.in. w skorzystaniu z dofinansowań do wymiany źródeł ogrzewania, termomodernizacji budynków i wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Do portfeli mieszkańców Małopolski mogą trafić pieniądze nie tylko z programów takich jak Czyste Powietrze, Mój Prąd czy STOP SMOG, ale również ulgi termomodernizacyjnej i programów gminnych. Dodatkowo przewiduje się, że powstaną programy osłonowe dla osób dotkniętych tzw. ubóstwem energetycznym. Część z co najmniej 1% dochodów własnych gmin na działania związane z ochroną powietrza ma być przeznaczona właśnie na programy osłonowe.